ಕೇಳನೋ ಹರಿ | Kelano Hari Talano Lyrics

ಕೇಳನೋ ಹರಿ ತಾಳನೊ

🎵 Song: ಕೇಳನೋ ಹರಿ ತಾಳನೊ
🙏 Theme: ಶ್ರೀ ಹರಿಭಕ್ತಿ
📜 Category: ದಾಸರ ಪದಗಳು

ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವ

ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಭಕ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ನಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ಹರಿದಾಸರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕೇವಲ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ, ಜೀವನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೂ ಆಗಿದೆ. ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸ್ಮರಣೆ, ನಾಮಮಹಿಮೆ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯ ಸಾರವನ್ನು ದಾಸರು ತಮ್ಮ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪುರಂದರ ದಾಸರು, ಕನಕ ದಾಸರು, ವಿಜಯ ದಾಸರು, ಗೋಪಾಲ ದಾಸರು, ಜಗನ್ನಾಥ ದಾಸರು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಹರಿದಾಸರು ಕನ್ನಡ ಭಕ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಭಜನಾ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಕೀರ್ತನೆಯೂ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರೀಹರಿಯ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮನಮುಟ್ಟುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಡಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನಕ್ಕೆ ದೈವಿಕ ದಿಕ್ಕು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ದಾಸರ ಕುರಿತು

ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ದಾಸರು ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಿತಾಮಹರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಇವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನಾಯಕ. ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಶ್ರೀಹರಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿ ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಜಾಗೃತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿವೆ. ಭಕ್ತಿ, ನೀತಿ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿತಾಮಹರೆಂದೂ ಪುರಂದರ ದಾಸರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತ ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲ ಪದ್ಧತಿಗಳಾದ ಸರಳಿ, ಜಂಟೆ, ಅಲಂಕಾರ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿದ ಮಹತ್ವವೂ ಇವರದ್ದಾಗಿದೆ. "ಪುರಂದರ ವಿಠಲ" ಎಂಬ ಅಂಕಿತನಾಮದಿಂದ ರಚಿಸಿದ ಅವರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಭಕ್ತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಮರವಾಗಿವೆ.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಕೇಳನೋ ಹರಿ ತಾಳನೊ ತಾಳ ಮೇಳ ಇದ್ದು ಪ್ರೇಮವಿಲ್ಲದ ಗಾನ ಕೇಳನೋ ಹರಿ ತಾಳನೊ ತಂಬೂರಿ ಮೊದಲಾದ ಅಖಿಲ ವಾದ್ಯಗಳಿದ್ದು ಕೊಂಬು ಕೊಳಲು ಧ್ವನಿ ಸ್ವರಗಳಿದ್ದು ತುಂಬುರು ನಾರದರ ಗಾನ ಕೇಳುವ ಹರಿ ನಂಬಲಾರ ಈ ಡಂಭಕದ ಕೂಗಾಟ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ರಾಗ ಭಾವ ತಿಳಿದು ಸ್ವರ ಜ್ಞಾನ ಮನೋಧರ್ಮ ಜಾತಿಯಿದ್ದು ದಾನವಾರಿಯ ದಿವ್ಯ ನಾಮ ರಹಿತವಾದ ಹೀನ ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮನವಿಟ್ಟು ಅಡಿಗಡಿಗಾನಂದ ಬಾಷ್ಪ ಪುಳಕದಿಂದ ನಡೆ ನುಡಿಗೆ ಶ್ರೀ ಹರಿಯೆನ್ನುತ ದೃಢ ಭಕ್ತರನು ಕೂಡಿ ಹರಿ ಕೀರ್ತನೆ ಪಾಡಿ ಕಡೆಗೆ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನೆಂದರೆ ಕೇಳ್ವ

English Transliteration

Kēḷanō Hari tāḷanō Tāḷa mēḷa iddu prēmavillada gāna Kēḷanō Hari tāḷanō Tambūri modalāda akhila vādyagaḷiddu Kombu koḷalu dhvani svaragaḷiddu Tumburu Nāradara gāna kēḷuva Hari Nambalāra ī ḍambhakada kūgāṭa Nānā bageya rāga bhāva tiḷidu Svara jñāna manōdharma jātiyiddu Dānavāriya divya nāma rahitavāda Hīna saṅgīta sāhityakke manaviṭṭu Aḍigaḍigānanda bāṣpa puḷakadinda Naḍe nuḍige Śrī Hariyennuta Dṛḍha bhaktaranu kūḍi Hari kīrtane pāḍi Kaḍege Purandara Viṭhalanendare kēḷva

ಗೀತೆಯ ಅರ್ಥ

"ಕೇಳನೋ ಹರಿ ತಾಳನೊ" ಎಂಬ ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ದಾಸರು ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಸಂಗೀತದ ನಿರರ್ಥಕತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ರಾಗ, ತಾಳ, ವಾದ್ಯಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ಭಗವಂತನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಂಬೂರಿ, ಕೊಳಲು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಮಾಡಿದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಡಂಭದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಆಗಿರಬೇಕು. ಸಂಗೀತದ ತತ್ತ್ವ, ಸ್ವರಜ್ಞಾನ, ಮನೋಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಗಭಾವಗಳ ಅರಿವು ಇದ್ದರೂ, ಶ್ರೀಹರಿಯ ದಿವ್ಯನಾಮವಿಲ್ಲದ ಗಾನ ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದಾಸರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಜವಾದ ಸಂಗೀತ ಎಂದರೆ ಭಕ್ತಿಯ ಕಣ್ಣೀರು, ರೋಮಾಂಚನ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೀರ್ತನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಕೀರ್ತನೆ ಹಾಡಿ, "ಪುರಂದರ ವಿಠಲ" ಎಂದು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಭಗವಂತನು ಆ ಗಾನವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಕೀರ್ತನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ಸಂಗೀತವು ಕೇವಲ ಶಬ್ದವಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಗೀತವು ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಳವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಈ ಹಾಡು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

🏷 Labels:
PurandaraDasa, HariBhakti, Vishnu, DasaraPadagalu, KannadaLyrics, DevotionalSongs