ಶಂಖ ಚಕ್ರ ಧರ | Śaṅkha Chakra dhara Lyrics

ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಪಂಡರಿ ರಾಯ

🎵 Song: ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಪಂಡರಿ ರಾಯ 🙏 Deity: ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠ್ಠಲ 🌸 Theme: ಶ್ರೀ ವಿಠ್ಠಲನ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪ, ಪಾಂಡುರಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿ 📜 Category: ದಾಸರ ಪದಗಳು

🎵 YouTube Video

📜 ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕುರಿತು

ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡದ ಭಕ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಹರಿದಾಸರು ಸರಳವಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆ, ನಾಮಸ್ಮರಣೆ, ಶರಣಾಗತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರು. ವಿಠ್ಠಲ ಭಕ್ತಿಯು ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪಂಡರಾಪುರದ ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ದಿವ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡು, ಅವನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗುವ ಭಾವ ಅನೇಕ ದಾಸರ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪದದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಠ್ಠಲನ ವಿವಿಧ ದಿವ್ಯ ನಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಪಂಡರಿರಾಯನು ಭಕ್ತನ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಕೃಪೆ ತೋರಬೇಕೆಂಬ ಆತ್ಮೀಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ನಿಂತಿರುವ ಪಾಂಡುರಂಗನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೂಪವನ್ನು ಈ ಪದವು ಭಕ್ತಿಯ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.

🙏 ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠ್ಠಲನ ಕುರಿತು

ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠ್ಠಲನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಂಡರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯ ರೂಪವೆಂದು ಭಕ್ತಿಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ವಿಟ್ಟಲ”, “ಪಾಂಡುರಂಗ”, “ಪಂಡರಿ ರಾಯ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಪಂಡರಾಪುರವು ವಿಠ್ಠಲ ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ವಿಠ್ಠಲನ ರೂಪವು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಪದದಲ್ಲಿ ವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರ ಧರಿಸಿದವನು, ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಪೀತಾಂಬರ ಧರಿಸಿದವನು, ಗೋವರ್ಧನವನ್ನು ಎತ್ತಿದವನು, ತುಳಸಿಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಗರುಡಗಮನನಾದ ಹರಿಯೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಯದುಕುಲ ತಿಲಕ, ಮನ್ಮಥನ ಜನಕ, ಪತಿತ ಪಾವನ ಮತ್ತು ದೀನ ದಯಾಳು. ಭಕ್ತರ ಭವಭಯ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಕರುಣಾಮಯ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಕಂಠಹಾರನಾದ ವಿಠ್ಠಲನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಜನನಿ-ಜನಕ, ಸರ್ವಸ್ವ ಮತ್ತು ಪರಮಾಶ್ರಯ ಎಂಬ ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವವೂ ಪದದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

🎶 ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಶಂಖ ಚಕ್ರ ಧರ ವೈಜಯಂತಿ ಧರ ಪೀತಾಂಬರ ಧರ ಗೋವರ್ಧನೋಧರ ತುಳಸಿಮಾಲೆ ಶೋಭಿತನಾದ ಗರುಡಗಮನ ಹರಿ ಪಂಕಜನಾಭ ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಪಂಡರಿ ರಾಯ ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಮಸ್ತಕ ಲಿಂಗ ಸ್ವರೂಪ ಲಿಂಗ ರೂಪ ಬಂಗ ಸಜ್ಜನ ಸಂಘ ಯದುಕುಲ ತಿಲಕ ಮನ್ಮಥ ಜನಕ ಪತಿತ ಪಾವನ ದೀನ ದಯಾಳೋ ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಪಂಡರಿ ರಾಯ ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ತ್ರಿಭುವನ ರೂಪ ವಿಶ್ವ ಸ್ವರೂಪ ಭವ ಭಯ ತಾಪ ಹರಿಸಿ ಪಾಪಕಾಂತ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಕಾಂತ ರೂಪ ಅನಂತ ಜನನಿ ಜನಕ ನೀನೇ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಪಂಡರಿ ರಾಯ ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಚಂದ್ರಭಾಗ ತೀರ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮೇಲೇರಿ ಟೊಂಕದ ಮೇಲೆ ಕೈ ನಿಂತ ನೋಡಿರೈ ಮಹಾದ್ವಾರದಿ ಗರುಡ ವಾಹನ ವಿನತಿ ಕೇಳೋ ಜನಾರ್ದನ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಪಂಡರಿ ರಾಯ ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ

🔤 English Transliteration

Śaṅkha Chakra dhara Vaijayantī dhara Pītāmbara dhara Govardhanōdhara Tuḷasimāle śōbhitanāda Garuḍagamana Hari Paṅkajanābha Viṭṭhala bā nī Paṇḍari Rāya Viṭṭhala bā nī Mastaka liṅga Svarūpa liṅga Rūpa baṅga Sajjana saṅgha Yadukula tilaka Manmatha janaka Patita pāvana dīna dayāḷō Viṭṭhala bā nī Paṇḍari Rāya Viṭṭhala bā nī Tribhuvana rūpa Viśva svarūpa Bhava bhaya tāpa Harisi pāpa Rukmiṇi kaṇṭha rūpa ananta Janani janaka nīnē svāmi Viṭṭhala bā nī Paṇḍari Rāya Viṭṭhala bā nī Chandrabhāga tīra Iṭṭige mēlēri Toṅkada mēle kai Ninta nōḍirai Mahādvāradi Garuḍa vāhana Vinati kēḷō Janārdana svāmi Viṭṭhala bā nī Paṇḍari Rāya Viṭṭhala bā nī

🌺 ಪದದ ವಿವರವಾದ ಅರ್ಥ

ಈ ಪದವು ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠ್ಠಲನ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, “ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಪಂಡರಿ ರಾಯ” ಎಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತನಿಗೆ ತನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರು ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಕೃಪೆ ತೋರಬೇಕೆಂಬ ಆತ್ಮೀಯ ಹಂಬಲವೇ ಈ ಪದದ ಕೇಂದ್ರಭಾವ. ಮೊದಲ ಚರಣದಲ್ಲಿ ವಿಠ್ಠಲನ ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವತಾರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವವನು, ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಪೀತಾಂಬರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವವನು, ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದವನು ಎಂದು ಭಗವಂತನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ. ತುಳಸಿಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಮಲದ ನಾಭಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶ್ರೀಹರಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಭಕ್ತನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. “ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ ಪಂಡರಿ ರಾಯ” ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿಯು ದೇವರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕರೆಯುವ ಭಕ್ತನ ಪ್ರೇಮಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ “ಬಾ” ಎಂಬ ಸರಳವಾದ ಕರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ನಡುವಿನ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಚರಣದಲ್ಲಿ ವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ಯದುಕುಲದ ತಿಲಕನಾಗಿ ಮತ್ತು ಮನ್ಮಥನ ಜನಕನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. “ಪತಿತ ಪಾವನ” ಮತ್ತು “ದೀನ ದಯಾಳು” ಎಂಬ ನಾಮಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರನ್ನೂ, ದೀನ-ದುಃಖಿತರನ್ನೂ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡುವ ಭಗವಂತನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. “ತ್ರಿಭುವನ ರೂಪ, ವಿಶ್ವ ಸ್ವರೂಪ” ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಿಠ್ಠಲನೇ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸ್ವರೂಪನು ಎಂಬ ಭಾವ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಭವಭಯ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳು ದೂರವಾಗಲಿ ಎಂದು ಭಕ್ತನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪ್ರಿಯನಾದ ವಿಠ್ಠಲನೇ ಅನಂತಸ್ವರೂಪಿ. “ಜನನಿ ಜನಕ ನೀನೇ ಸ್ವಾಮಿ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ದೇವರೇ ತನ್ನ ಜೀವನದ ತಾಯಿ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವಸ್ವ ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವವನ್ನು ಭಕ್ತನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯ ಚರಣದಲ್ಲಿ ಪಂಡರಾಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಠ್ಠಲ ರೂಪವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಕೈಗಳನ್ನು ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಪಾಂಡುರಂಗನ ರೂಪವನ್ನು ಭಕ್ತನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾದ್ವಾರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಗರುಡ ವಾಹನನಾದ ಜನಾರ್ದನ ಸ್ವಾಮಿ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಭಾವಿಸಿ, ತನ್ನ ವಿನತಿಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಭಕ್ತನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ದಾಸರ ಪದವು ಶ್ರೀ ವಿಠ್ಠಲನ ರೂಪಮಾಧುರ್ಯ, ಅವತಾರ ಮಹಿಮೆ, ದೀನರ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಪಂಡರಾಪುರದ ದಿವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವೈಭವವನ್ನು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವರನ್ನು ವಿವಿಧ ನಾಮಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ “ವಿಟ್ಟಲ ಬಾ ನೀ” ಎಂದು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಕರೆಯುವ ಭಾವವೇ ಈ ಪದದ ವಿಶೇಷತೆ.

🏷️ Labels

ದಾಸರ ಪದಗಳು, ಶ್ರೀ ವಿಠ್ಠಲ, ಪಾಂಡುರಂಗ, ಪಂಡರಾಪುರ, ವಿಠ್ಠಲ ಭಜನೆ, ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲ, ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತಿ, ಕನ್ನಡ ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳು, ದೇವರನಾಮಗಳು, Vitthala, Panduranga, Pandharpur, Dasara Padagalu, Kannada Devotional Songs